បទសម្ភាសន៍ ការច្រណែនរបស់ជំងឺអេបូឡា ធ្វើឱ្យបោះបង់ការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ឬ?
ជំងឺអេបូឡាកំពុងដណ្តើមទីតាំងនៃចំណងជើងរបស់ព័ត៌មានពិភពលោក ។ តើវាកំពុងធ្វើ ឱ្យមានការប៉ះពាល់យ៉ាងណាដល់ការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍របស់កម្ពុជា? ខ្មែរថែមស៍ បានធ្វើបទ សម្ភាសន៍ជាមួយឯកឧត្តម អៀង មូលី ដែលបានទទួលភារកិច្ចជាប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធ នឹងជំងឺអេដស៍កាលពីឆ្នាំមុននោះ។ ឯ.ឧ.មូលី ដែលជាអ្នកនយោបាយជើងចាស់ដែលមាន ឋានៈជាទេសរដ្ឋមន្រ្តីបានសញ្ជឹងគិតអំពីអាទិភាពដែលកម្ពុជា និង ម្ចាស់ជំនួយប្រកាន់យក ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងមេរោគអេដស៍/ជំងឺអេដស៍។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ មូលនិធិទាំងឡាយសម្រាប់សុខភាពមានកំណត់ ។ តើការចំណាយប្រយុទ្ធនឹង ជំងឺអេដស៍ប្រជែងប្រើប្រាស់មូលនិធិសុខភាពយ៉ាងដូចម្តេចជាមួយនឹងជំងឺថ្មីអេបូឡា ដែល កំពុងតែទាក់ទាញអារម្មណ៍នោះ?
ឯ.ឧ.មូលី ៖នេះជាកង្វល់របស់ខ្ញុំ។ យើងទទួលបានជោគជ័យ ហើយអ្នកផ្តល់មូលនិធិកំពុងតែ ចង់កាត់បន្ថយមូលនិធិដែលផ្តល់ឱ្យពួកយើង ហើយបង្វែការចាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេទៅជំងឺ ដែលទើបតែលេចចេញថ្មី ដូចដែលអ្នកបាននិយាយថា ជាជំងឺដែលទាក់ទាញអារម្មណ៍ ។ ស្ថានភាពរបៀបនេះ ធ្វើឱ្យយើងបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីអនាគតនៃការប្រយុទ្ធនឹងមេរោគអស៍/ជំងឺ អេដស៍។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ តើកម្មវិធីប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍កម្ពុជា ទទួលរងគ្រោះដោយសារជោគជ័យរបស់ ខ្លួនឬ?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ បាទ ការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍នៅកម្ពុជា អាចនិយាយបានថា ជាជោគជ័យ មួយ។ យើងបានកាត់បន្ថយអត្រាប្រេវាឡង់ក្នុងចំណោមប្រជាជនទូទៅពី ២% មក ០.៦%។ យើងមានអ្នករស់ជាមួយមេរោគអេដស៍ចំនួនប្រមាណ៧ម៉ឺននាក់ ។ មនុស្សប្រមាណប្រាំម៉ឺន ប្រាំពាន់នាក់មកទទួលការព្យាបាល ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ តើអត្រាផ្ទុកមេរោគអេដស៍មានចំនួនប៉ុន្មានក្នុងចំណោមអ្នកផ្តល់សេវាផ្លូវភេទដូច ជានៅផ្លូវ៥១?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ ករណីជោគជ័យរបស់យើងគឺស្ថិតនៅជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាកំសាន្ត ដែលជាអ្នក ប្រឈមនឹងការឆ្លងខ្ពស់ ។ ក្នុងចំណោមអ្នកផ្តល់សេវាកំសាន្ត បីម៉ឺននាក់ យើងធ្លាប់មានអត្រា ផ្ទុក១៤%។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងការធ្វើអង្កេតថ្មីៗនេះបង្ហាញថា អត្រាផ្ទុកកំពុងតែធ្លាក់ចុះពី ១៤%មក នៅត្រឹមតែ ០.៤ %។ នេះជាការសម្រេចបានជោគជ័យដ៏ធំធេងមួយ ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ តើកម្ពុជាបានធ្វើយ៉ាងដូចម្តេចទើបបានទទួលជោគជ័យ?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ ស្រ្តីខារ៉ាអូខេ ស្រ្តីលក់ស្រាបៀរ អ្នកផ្តល់សេវាកំសាន្ត ម្ចាស់សេវាកំសាន្ត ជាអ្នកដែល យើងធ្វើការជាមួយគ្រប់ៗគ្នា យើងផ្តល់ការអប់រំអំពីការរួមភេទ (ដែលមានសុវត្ថិភាព) ដល់ពួក គេ លើកទឹកចិត្តឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យគ្រប់ពេលវេលា ។ បើប្រៀបធៀបជាមួយ ប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ យើងមានអត្រាទាបជាងគេ គឺទាបជាងប្រទេសថៃទៀត សូម្បីតែក្នុង ចំណោមអ្នកបម្រើសេវាកំសាន្តសប្បាយក៏មានអត្រាទាបជាងដែរ ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ តើអ្នកធ្វើការផ្សព្វផ្សាយអប់រំយ៉ាងដូចម្តេច?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ តាមរយៈការចូលរួមរបស់រដ្ឋាភិបាលពីគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ការចូលរួមរបស់សង្គម ស៊ីវិល ផ្នែកឯកជន ដែលគ្រប់គ្នាលើកទឹកចិត្តឱ្យមានកម្មវិធីប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យ១០០%។ ឧទាហរណ៍ បើអ្នកធ្វើដំណើទៅខេត្តក្រចេះ អ្នកអាចទិញស្រោមអនាម័យបាននៅស្ថានីយ៍ចាក់ ប្រេង ។ ពីពេលមុន មនុស្សមួយចំនួននៅមានការអៀនខ្មាស ជាពិសេសបុរសៗកម្ពុជា ។ ពេល ដែលពួកគេទៅទិញស្រោមអនាម័យ មានន័យថាពួកគេទៅរួមភេទជាមួយស្ត្រីពេស្យាចារ ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ ចុះចំណែកខាងផ្លូវច្បាប់វិញ?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ យើងប្រាប់នគរបាល និង ចៅក្រម ថាកុំឱ្យយកស្រោមអនាម័យជា វត្ថុតាងនៃការ ជួញដូរមនុស្ស។ ពីពេលមុន ពួកគេចាប់អ្នកគ្រប់គ្រងកន្លែងខារ៉ាអូខេ ចោទប្រកាន់ពួកគេពីបទ ជួញដូរមនុស្សប្រសិនបើពួកគេបានរកឃើញថាមានស្រោមអនាម័យ ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ បើស្តាប់ទៅហាក់ដូចជាមានន័យថា កម្ពុជាកំពុងមានជោគជ័យលើសមរភូមិប្រយុទ្ធ នឹងជំងឺអេដស៍មែនឬ?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ យើងត្រូវប្រយ័ត្នប្រយែង ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះថារលកឆ្លងទី២អាចនឹង មកដល់ក្នុងពេលណាមួយនោះ ។ ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន និង មនុស្សវ័យក្មេង កម្មកររោងចក្រ ។ ជាមួយនឹងការរីកចម្រើននៃផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យា ទំនាក់ទំនងរវាង ក្មេងប្រុស ក្មេងស្រី ស្រ្តី និង បុរស គឺងាយស្រួលណាស់ មិនមានរបាំងដូចពីមុនទេ ។ អ្នក អាចផ្ញើអ៊ីម៉េល សារតាមហ្វេសប៊ុក អ្នកអាចទាក់ទងគ្នា និង ធ្វើការរួមភេទ បានយ៉ាងងាយ ស្រួល ។
យើងនឹងចែកស្រោមអនាម័យ នៅឱកាសបុណ្យអុំទូក ធ្វើការអប់រំអ្នកមកចូលរួមពេល ប្រណាំងទូក ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ អញ្ចឹងតើអ្នកធ្វើការអប់រំ មនុស្សវ័យក្មេងជំនាន់ថ្មីទាំងមូលដែលពួកគេកំពុងស្ថិតក្នុង វ័យសកម្មផ្លូវភេទឬ?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ យើងមិនជំទាស់ដែលពួកគេមានទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទទេ ក៏មិនជំទាស់ការដែល ពួកគេស្រលាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក ពួកគេមានទំនាក់ទំនងគ្នាដែរ ។ យើងគ្រាន់តែចង់ឱ្យពួកគេ ប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យ ការពារជំងឺ និង ការពារការចម្លងរោគ ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ ចុះចំណែកអ្នកប្រើប្រាស់ម្ជុលចាក់គ្រឿងញៀនវិញ?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ នេះជាចំណុចក្តៅមួយដែលយើងយកចិត្តទុកដាក់ ។ អត្រាប្រេវ៉ាឡង់ក្នុងចំណោម អ្នកចាក់គ្រឿងញៀនមានអត្រាខ្ពស់បំផុត គឺមានដល់ទៅ២៤% ។ កង្វល់របស់ខ្ញុំ គឺករណីបាត់ ចំនួនអ្នករស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍ដែលត្រូវមកទទួលការព្យាបាល ។ ក្នុងចំណោមអ្នករស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍ប្រាំពីរម៉ឺននាក់ មានតែប្រាំម៉ឺនប្រាំពាន់ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលមកទទួលការព្យាបាល ។ ចំណែកឯ មួយម៉ឺនប្រាំពាន់នាក់ទៀតយើងមិនដឹង ថាពួកគាត់នៅទីណាទេ? យើងបានរកឃើញថាពួកគាត់មានមេរោគអេដស៍ តែពួកគាត់មិនមក ទទួលការព្យាបាលឡើយ ។ តើពួកគេស្លាប់ ពួកគេលាក់ខ្លួននៅទីណា ពួកគេចម្លងមេរោគទៅ អ្នកផ្សេងទៀតឬយ៉ាងណា យើងមិនដឹងឡើយ ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ ដើម្បីបិទបញ្ចប់ការសម្ភាសន៍យើងចង់ដឹងថា តើការប្តេជ្ញាចិត្តអន្តរជាតិតាមរយៈ មូលនិធិសកលប្រយុទ្ធនឹងមេរោគអេដស៍នៅកម្ពុជា មានលក្ខណៈមោះមុតកម្រិតណា?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ មូលនិធិសាកលបានគ្រោងថានឹងផ្តល់មូលនិធិ ១៤៨លានដុល្លារសម្រាប់ រយៈពេល២ឆ្នាំឱ្យយើង។ ឥឡូវស្រាប់តែគេប្រាប់យើងថា ឱ្យប្រើចំនួនមូលនិធិដដែល តែ សម្រាប់រយៈពេល៤ឆ្នាំវិញ ។ ដូច្នេះយើងបែងចែកការប្រើប្រាស់ថវិកាដដែល ពី២ឆ្នាំ ទៅជា ៤ឆ្នាំវិញ ។
ខ្មែរថែមស៍ ៖ តើនេះជាការប្រកាសអាសន្នឱ្យដឹងមុនអំពីអនាគតនៃការផ្តល់មូលនិធិប្រយុទ្ធនឹង ជំងឺអេដស៍ក្នុងពេលដែលមានការរាតត្បាតមេរោគអេបូឡា?
ឯ.ឧ.មូលី ៖ ប្រសិនបើយើងមិនពួតដៃគ្នាទេ អេបូឡានឹងយកឈ្នះ ព្រោះវាជាជំងឺថ្មីមួយ ហើយវា នឹងទទួលបានមូលនិធិទាំងអស់ ។
info@naaa.gov.kh
+855 (0)23 885 129
+855 (0)23 885 279
ភាសាខ្មែរ
English
