National AIDS Authority

ចំនួនអ្នកទស្សនាគេហទំព័រ:

ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្ត្រី អៀង មូលី អញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកសន្និសីទគរុសភាស្តីពីមិត្តភាព៥០០ឆ្នាំ៖ ព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនា និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា

នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ១៤រោច ខែស្រាពណ៍ ឆ្នាំថោះ បញ្ចស័ក ព.ស.២៥៦៧ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ចាប់ពីម៉ោង៨ព្រឹក នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ មណ្ឌល១ មានការរៀបចំ សន្និសីទគរុសភាស្តីពី «មិត្តភាព៥០០ឆ្នាំ៖ ព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនា និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ឯកឧត្តម អៀង មូលី ទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកដឹកនាំអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ និងជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់សមាគមអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា។ សន្និសីទនេះមានការចូលរួមពី ឯកឧត្តម លោកជំទាវ អ្នកឧកញ៉ា លោក លោកស្រី និងនាងកញ្ញា ជាថ្នាក់ដឹកនាំ មន្រ្តី បុគ្គលិក អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងនិស្សិត នៃសមាគមបេសកជនបារាំង សមាគមអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រវត្តិវិទ្យានៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ វិទ្យាស្ថានអុីនធឺរេដ ព្រះសហគមន៍កាតូលិកភ្នំពេញ ពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យ ព្រះសីហនុរាជ និងសាធារណជន (ដោយផ្ទាល់ និងតាមប្រព័ន្ធនិមិត្ត)។
សន្និសីទនេះមានគោលបំណងផ្តោតជាសំខាន់លើ ទំនាក់ទំនងរវាងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងព្រះសហគមន៍ ដើម្បីសរសេរប្រវត្តិសាស្រ្តរួមគ្នាឡើងវិញ ខណៈដែលមានការប្រារព្ធខួប៥០០ឆ្នាំ នៃមិត្តភាពផង។ សន្និសីទក៏ចង់ប្រមូលផ្តុំអ្នកសិក្សាដែលចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីប្រវត្តិសាស្ត្ររួមគ្នានៃប្រជាជនកម្ពុជា និងព្រះសហគមន៍ និងរបៀបដែលទស្សនៈរបស់យើងរួមគ្នាអាចជួយបង្កើនការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្រ្តរៀងៗខ្លួន ក្នុងសតវត្សចុងក្រោយមកនេះ។
ថ្លែងនៅក្នុងពិធីបើកសន្និសីទ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តីបានកោតសរសើរចំពោះគណៈកម្មការរៀបចំសន្និសីទ ដែលមានកិច្ចសហការរវាងថ្នាក់ដឹកនាំនៃស្ថាប័នចំនួន៣គឺ សមាគមបេសកជនបារាំង សមាគមអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា និងដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រវត្តិវិទ្យានៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ ជាមួយ គ្នានេះ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃវិទ្យាស្ថានអប់រំអន្តរជាតិ (អ៊ីនធឺរេដ) ក៏បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ជាមួយស្ថាប័នទាំងបីនេះ ដែលអ្នករៀបចំ និងវាគ្មិនទាំងអស់សុទ្ធតែជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្តមិនគិតកម្រៃ។
ជាការចែករំលែកនូវការយល់ឃើញមួយចំនួនលើទំនាក់ទំនងរវាងព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនា និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តីបានមានប្រសាសន៍ថា ៖ ឆ្នាំ១៥១៥ អាចចាត់ទុកជាឆ្នាំគោលសំខាន់មួយនៃការចាប់ផ្តើមវត្តមានគ្រិស្តសាសនានៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ នៅឆ្នាំ១៥៥៣ បេសកជនកាតូលិកដំបូងៗ ដែលបានមកដល់ប្រទេសកម្ពុជានោះ គឺជនជាតិព័រទុយហ្កាល់ឈ្មោះ Louis Cardoso និង Jean Madeira។ នៅឆ្នាំ១៥៥៥ ព្រះបាទអង្គច័ន្ទបានឃើញជនបរទេសម្នាក់ឈ្មោះ Gaspar da Cruz ជាជនជាតិព័រទុយហ្កាល់ មកដល់រាជវាំងលង្វែក។ គ្រិស្តសាសនិកនេះ មកពីម៉ាឡាកា និងឡើងគោកនៅពាម គឺហាទៀងសព្វថ្ងៃនេះ។ លោកPonchaud បានផ្តល់តម្លៃខ្ពស់ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា ដែលជា «ទីជម្រករបស់ពួកអ្នករងគ្រោះពីការធ្វើទុកបុកម្នេញខាងសាសនា»។
ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តីបានបន្តថា ក្នុងអំឡុង៥សតវត្សរ៍នៃ «មិត្តភាពរវាងព្រះសហគមន៍គ្រិស្តសាសនា និងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»នេះ មានបទពិសោធន៍ និងមេរៀនអតីតកាលល្អៗជាច្រើនសម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងពីរគឺបារាំង និងកម្ពុជា ៖
១- បេសកកម្មអរិយធម៌របស់បព្វជិតកាតូលិកបារាំងនៅកម្ពុជា ៖ បេសកជនកាតូលិកបានផ្សព្វផ្សាយ អរិយធម៌នៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩។
២- អរិយធម៌ខ្ពស់របស់ខ្មែរដែលបារាំងកោតសរសើរ ៖ លោកមូហូត៍ (Mouhot) បានសរសេរ ថា នៅពេលឃើញប្រាសាទនេះភ្លាម(ប្រាសាទអង្គរវត្ត) យើងវង្វេងបាត់ស្មារតី មានការស្រមើលស្រមៃហួសនិស្ស័យ យើងសម្លឹងមើល យើងកោតសរសើរ ហើយដោយក្តីគោរព យើងនៅស្ងៀមលែងស្រដី ពីព្រោះមិនអាចរកពាក្យណាឱ្យសក្តិសម ដើម្បីស្ងើចសរសើរចំពោះស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មមួយ ដែលប្រហែលជាមិនមាន ដែលប្រហែលជាគ្មានពីរនៅលើភពផែនដីនេះ។
៣- បេសកកម្មអរិយធម៌របស់អ្នករដ្ឋបាលបារាំងនៅកម្ពុជា ៖ ការខិតខំសរសេរចងក្រងអំពីប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា ព្រមទាំងបង្កើតមុខជំនាញបុរាណវិទ្យា និងសិលាចារឹកវិទ្យា ក៏ដូចជាខិតខំស្រាវជ្រាវ និងចងក្រងឯកសារអំពីប្រវត្តិសាស្រ្ត វប្បធម៌ និងអរិយធម៌ខ្មែរ ដើម្បីពង្រឹង ជំហរជាតិខ្មែរឡើងវិញ ក្រោយពីបានធ្លាក់ចុះជាច្រើនសតវត្សរ៍ មុនពេលបារាំងមកដល់។
៤- ការបង្កើតស្ថាប័នអប់រំសាសនា និងវប្បធម៌ នៅសម័យបារាំង ៖ ពួកមន្រ្តីបារាំងបានខិតខំបង្កើតស្ថាប័ន អប់រំពុទ្ធសាសនា និងវប្បធម៌ជាច្រើននៅកម្ពុជាដូចជា សាលាបាលីនៅភ្នំពេញឆ្នាំ១៩១៤ ដែលក្លាយជាសាលាបាលីជាន់ខ្ពស់នៅឆ្នាំ១៩២២ និងពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យនៅឆ្នាំ១៩៣០។

នៅទីបញ្ចប់ ឯកឧត្តមទេសរដ្ឋមន្រ្តីបានជម្រាបជូនអង្គសន្និសីទថា មាននិក្ខេបបទខាងប្រវត្តិសាស្រ្តសំខាន់ពីរ ដែលបានបង្ហាញអំពីមិត្តភាពរវាងបារាំង និងកម្ពុជា ក្នុងសម័យអាណាព្យាបាលបារាំងនោះគឺ ៖ ១) និក្ខេបបទរបស់សាស្រ្តាចារ្យ Alain Forest ដែលមានចំណងជើងថា «ប្រវត្តិនៃអាណានិគមកម្មមួយដែលគ្មានការប៉ះទង្គិច» និងនិក្ខេបបទរបស់បណ្ឌិតសភាចារ្យ ស៊ន សំណាង ដែលបានធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋានថា«ក្នុងអំឡុងពេល៩០ឆ្នាំបារាំងបានចែករំលែកជាមួយកម្ពុជានូវជោគវាសនារួម»។

សកម្មភាពរបស់ អ.ជ.ប.ជ.អ នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ

សារអេឡិចត្រូនិច